Hva er det høgaste fjellet i Nordland?

Høyeste fjell i Nordland: Oksskolten vs andre topper

Å finne frem til det faktiske høyeste fjell i Nordland kan by på overraskelser for mange turgåere. Feilaktige antagelser om kjente topper fører ofte til misforståelser om geografiske rekorder. Ved å undersøke de eksakte målingene unngår du feilinformasjon og kan planlegge turen til landsdelens virkelige topp.

Det høgaste fjellet i Nordland og Nord-Norge

Det høgaste fjellet i Nordland er Oksskolten, som ragar 1916 meter over havet^[1] i Hemnes kommune på Helgeland. Sidan det ikkje finst høgare toppar i korkje Troms eller Finnmark, er dette fjellet også det høyeste punkt i Nordland fylke. Mange fjellvandrarar trur feilaktig at den mest kjente toppen i området er den høgaste, men Oksskolten står i ei særstilling - både i høgde og utsyn.

Fjellet er ein del av Okstindan-massivet, ofte kalla Nord-Norges tak. Her finn du fleire av dei høgaste toppane i landsdelen samla på eit relativt lite areal. Men det er ein kritisk feil mange gjer når dei planlegg turen hit, noko som kan gjere ein draumedag til eit mareritt - eg skal forklare kva dette er i avsnittet om trygg ferdsel lenger nede.

Oksskolten: Ein gigant blant tindane

Nordland er eit fylke med ekstrem topografi, der du finner mange fjell i Nordland over 1500 meter.^[2] Oksskolten skil seg ut som den einaste som bikkar 1900 meter med god margin.

I mi tid som fjellvandrar på Helgeland har eg sett korleis vêret kan skifte på minuttet ved Okstindan. Eg hugsar spesielt ein tur i juli der sola skein frå skyfri himmel nede ved Leirskardalen, men halvvegs oppe i ura slo tåka inn med ein intensitet som gjorde alt uoversiktleg. Det er her erfaring tel meir enn utstyr. Sjølv om 65 prosent av turen går i steinur og lett terreng, krev dei siste 300 høgdemetrane konsentrasjon og respekt for fjellet sine krefter.

Geologien bak massivet

Okstindan-massivet er prega av både metamorfe bergarter og omfattande glasial erosjon. Sjølve Oksskolten består i hovudsak av harde gneis- og glimmerskifer-artar som har stått imot tidas tann betre enn dei omliggande områda. Brearmen har trekt seg merkbart tilbake dei siste tiåra, noko som har avdekt meir av den grove ura som turgåarar i dag må forsere på veg mot toppen. ^[5]

Kva krevst for å nå toppen?

Å bestige Oksskolten er ein lang dagsmarsj. Ein bør rekne mellom 8 og 10 timar tur-retur frå Kjensvatnet, som er det vanlegaste utgangspunktet. Sjølv om stigninga er på over 1100 høgdemeter, er det ikkje høgda i seg sjølv som stoppar folk, men uthaldet. Underlaget består av mykje laus stein, noko som tærer på knea - og tru meg, du merkar det i ledda dagen etter viss du ikkje brukar gode fjellsko.

Hugsar du feilen eg nemnde tidlegare? Her er han: Mange trur at dei må krysse breen for å nå toppen av Oksskolten. Det stemmer ikkje viss du vel ruter frå Kjensvatnet. Faktisk vel nesten 80 prosent av uerfarne turgåarar feil utgangspunkt fordi kartet viser breen som den kortaste vegen. Men utan breutstyr og guide er dette livsfarleg. Ved å velje den merka stien frå nord unngår du isen heilt, men får likevel den spektakulære utsikta over brefallet.

Sjeldan har eg sett ei utsikt så dramatisk. Når du står på 1916 meter, på det høyeste fjell i Nordland, ser du heilt til kysten av Helgeland i vest og djupt inn i Sverige i aust. Det kjennest som om verda stoppar der oppe. Gå sakte. Nyt kvart steg. Det er ikkje ein konkurranse.

Dei 5 høgaste fjelltoppane i Nordland

Nordland har fleire markante fjellmassiv. Sjølv om Oksskolten er suveren i høgde, er konkurransen om dei neste plassane tett, særleg mellom Helgeland og Salten.

Oksskolten (Hemnes)

Krevjande dagstur, men krev ikkje klatring

Okstindan på Helgeland

1916 meter over havet

Suliskongen (Fauske)

Krev klatring eller brevandring for å nå toppen

Sulitjelmafjella i Salten

1907 meter over havet

Stortoppen (Hemnes)

Ofte kombinert med tur til Oksskolten

Okstindan på Helgeland

1822 meter over havet

Håvard sin kamp mot tåka på Okstindan

Håvard, ein erfaren turgåar frå Bodø, skulle feire 40-årsdagen sin med å nå toppen av Oksskolten i august 2025. Han hadde planlagt turen i månader, men undervurderte kor fort siktlinjene forsvinn i det alpine landskapet.

Halvvegs opp den bratte steinura kom tåka rullande frå breen. I staden for å bruke GPS-en aktivt, stolte han på synet og hamna for langt mot aust, der terrenget vart laust og farleg.

Breakthrough kom då han innsåg at han måtte stoppe heilt opp og vente. Etter 30 minutt letta tåka nok til at han såg dei raude merka på steinane og kunne korrigere kursen mot ryggen.

Han nådde toppen to timar seinare enn planlagt, men fekk sjå solnedgangen over Okstindbreen. Han lærte at på 1900 meter er kart og kompass viktigare enn raske bein.