Hva skal til for å ha geit?

Hva skal til for å ha geit? Krav til liggjeområde

Vurderer du å skaffe småfe, er det viktig å forstå hva skal til for å ha geit i praksis. Manglende kunnskap om fysiske fasiliteter øker risikoen for dårlig dyrehelse og ulovlig dyrehold. Lær de grunnleggende kravene til oppstalling for å sikre dyrevelferden og unngå sanksjoner.

Hva skal til for å ha geit?

Å halde geit krev meir enn vetlo overfladisk sveltefôring; det krev god planlegging, tilstrekkeleg vern mot vêr og vind, samt gode rutinar for fôring. Enten du vurderer hvordan ha geit på utegangardrift eller i tradisjonelt fjøs, er det spesifikke vilkår som må oppfyllast for at dyra skal ha det godt. La oss sjå nærare på kva som verkeleg skal til for å halde geit på ein trygg og berekraftig måte.

Krav til liggjeområde og husvære

Geitene skal ha eit eigna liggjeområde for geit med minimum tre tette vegger og tak som gjev godt vern mot kraftig vind og nedbør. Selv om geiter er hardføre dyr, toler dei ikkje endut og sur nedbør over tid utan å kunne søkje ly. Golvet bør vere tørt, godt strødd med halm eller flis, og ha tilstrekkeleg storleik til at heile flokken kan leggje seg samstundes utan stress.

Mange nye eigarar er nok tilbøyelege til å tru at geiter har ein tjukk nok pels til å tåle alt slags vêr på eiga hand. Slik er det slett ikkje – høg luftfukt i kombinasjon med trekk kan fort føre til at geitene dreg på seg lungebetennelse. Liggjeområdet må difor vere både lunt og tørt.

Fôringsplass og ernæringsbehov

Det skal også vere ein funksjonell fôringsplass som gjer det mogleg å fôra dyra på ein god måte. Geiter er svært sosiale, men dei er òg rangordna i flokken, noko som tyder på at dei dominerande dyra kan stengje dei svakare ute frå matfatet. Difor må fôringsplassen vere utforma slik at alle geitene slepp til samstundes, eller at det er god plass langs fôrhekken.

Grovfôr av god kvalitet er grunnstammen i kosten. Tilgang på friskt vatn og mineraltilskot er heilt avgjerande for å halde dyra friske gjenom heile året. Hva skal til for å ha geit? Jo, du må rekke over dagleg fôring og reinhald, uansett vêr.

Krav ved utegangardrift og tilpassing til den kalde årstida

Ved utegangardrift stillast det særlege geit på utegang krav til dyras naturlege føresetnader. Dyra skal ha god ullfell og eit tjukt hårlag som skjermar mot vêr og vind i den kalde årstida. Geitene byggjer opp denne pelsrustninga naturleg utover hausten dersom dei går ute frå sommaren av.

Likevel må du som dyreeigar følgje med på hald og helsetilstand jamleg. Sjølv om geita har vern mot kulde, krev vinterdrift ekstra oppfølgjing med høgare fôrmengd for å halde oppe kroppstemperaturen. Kva skal til for å ha geit? Tålmodigheit, dagleg tilsyn og god forståing for dyras åtferd er stikkord som går att.

Samandrag av driftsformer for geit

Utegangardrift

• Krev minimum tre tette vegger og tak som gjev ly for vind og nedbør.

• Mindre krav til måking av fjøs, men meir krevjande ved ruskevêr.

• Krev at dyra har utvikla god ullfell og kraftig hårlag for vinteren.

• Krev dagleg tilsyn for å kontrollere helse, vatn og fôrtilgang.

Tradisjonell fjøsdrift

• Eit komplett, isolert eller semi-isolert fjøs med godt inneklima.

• Meir rutineprega fjøs arbeid med måking og fast fôringsrutine.

• Mindre avhengig av tjukt hårlag ettersom temperaturen er stabil.

• Dagleg oppfølgjing med mjølking, reinhald og individkontroll.

Hovudbry og løysing for Ola på gardsbruk

Ola ønska å starte med eit par geiter på utegang på småbruket sitt i Valdres. Han tenkte at eit enkeltskur med open front ville halde i massevis for dei hardføre dyra.

Men alt fyrste hausten fekk han eit problem: Vinden bles rett inn opninga, og geitene nekta å leggje seg ned fordi det trekte langs golvet, noko som gjorde dei stressa.

Ola måtte snu om og byggje igjen den fjerde veggen, samt setje opp ei lem slik at det vart tre heilt tette vegger og godt med halm på bakken.

Etter denne enkle endringa fann geitene roen, pelsete de seg tjukke og fine, og vinteren gjekk knirkefritt med friske, nøgde dyr.